2024 Erfgoed St. Antonius
ACTUEEL > Terugblik
Op zaterdag 23 maart 2023 woonden we een bijeenkomst bij over St. Antonius Abt vieringen als cultureel erfgoed. De bijeenkomst vond plaats in de St. Antoniuskerk in Edegem (België). We kwamen er achter dat het St. Antoniusfeest op 17 januari gevierd werd, maar de manier waarop het gevierd werd heel verschillend is.
Er waren 29 deelnemers van diverse plaatsen waar het St. Antonius Abt-feest gevierd wordt. Daarnaast vertegenwoordigers van PARCUM (expertisecentrum voor religieuze kunst en cultuur), KADOC-KU Leuven (documentatiecentrum) en CAG (Centrum voor Agrarische Geschiedenis).
Op 17 januari 2023 zijn de St. Antoniusvieringen in Vlaanderen erkend als immaterieel erfgoed.
Dat brengt de verplichting met zich mee om de traditie duurzaam te maken. Dat is wat anders dan conserveren. De traditie is in de loop der tijden verandert en moet blijven veranderen om zich aan de tijd aan te passen. Belangrijk is dat dingen gedocumenteerd worden voor toekomstige generaties, bijvoorbeeld in draaiboeken.
Het feest van Sint Antonius Abt bleek vele uitingsvormen te hebben.
- Een processie
- Dierenzegening, vooral paarden honden, maar ook duiven en katten en noem maar op.
- Een Sint Antoniusvuur, waarin in sommige gevallen de palmtakjes voor Aswoensdag werden verbrand.
- De veilingen van varkenskoppen, worsten tot eigenlijk vanalles.
- Medewerking van Sint Antonius gildes en “Franse soldaten”.
- Inzameling voor de voedselbank.
- Een feest / een kermis.
- Speciaal speculaas (men ontwikkelt zelfs een St. Antonius speculaasplank om beschikbaar te stellen aan bakkers).
- De broodzegening komt eigenlijk alleen bij ons in het Heuvelland voor.
Het is duidelijk dat het om een zeer oude traditie gaat, die soms ook elementen van andere tradities heeft opgenomen. Het was een verrassing te zien in hoeveel plaatsen men hiermee druk is. Het is goed te weten waar eventueel informatie te halen is.
Ons verhaal is goed ontvangen. Men was verrast over de St Tuënis-traditie in onze parochie.
