Wegkruis 14: Franse Steeg
Wegkruisen
Details | |
Locatie | Franse steeg |
| Breedtegraad | 50.84649° N |
| Lengtegraad | 5.7884° E |
| Opschrift | "Groet Mich" |
| LB-nummer | LB019737 |
Bemelen is heel wat wegkruisen rijk. Maar het zijn er ooit nog meer geweest. Misschien wel veel meer. Het probleem van wegkruisen: ze staan open en bloot langs de kant van de weg, en hebben nogal eens de neiging om te verdwijnen. Soms spontaan, zoal als houten kruisen die na verloop van tijd onder de invloed van het weer en gebrekkig onderhoud vergaan. Soms door menselijk ingrijpen, meegenomen door ijzerdieven, of gesloopt door vandalen, of simpelweg verwijderd als ze in de weg stonden. Een enkele keer speelden ook politieke motieven een rol. In de Franse tijd, eind 18de begin 19de eeuw, verdwenen nogal wat wegkruisen in Zuid-Limburg omdat de Fransen na hun revolutie weinig op hadden met openbare uitingen van het katholieke geloof.
Maar gelukkig bleken nogal wat wegkruisen in de loop der jaren over heel wat overlevingskracht te beschikken. Neem het eenvoudige smeedijzeren wegkruis dat in een bocht van de Franse Steeg op het Gasthuis, op de plek waar de Weg Achter Gasthuis aanhaakt, stevig verankerd is in een van de pilaren van een oude, monumentale toegangspoort. Het is een kruis met een uiterst bewogen geschiedenis. Wie de foto’s bekijkt die in de loop der jaren op deze plek zijn gemaakt door liefhebbers van wegkruisen en/of toevallige voorbijgangers, ziet een opeenvolging van verschillende kruis-types.
Een foto uit 1973 laat een sierlijk, met opvallende krullen versierd smeedijzeren kruis zien, dat eerst gewoon los van de pilaar stond maar er later - tegen diefstal? - met draad en een koe-ketting aan vast werd gekluisterd. In 1985 was er plotseling een houten kruis, niet van netjes gezaagde balken maar van ‘geschilde’ boomtakken, eerst zonder, daarna mét afdakje. In 2000 hing er een klein, vliegervormig rugplankje met een nóg kleinere crucifix erop, met schroeven aan de hekpijler bevestigd. En pas in 2007 dook de eerste foto op van het kruis zoals het er nu bijstaat.
Een kruis met de simpele tekst Groet mich. Zouden veel voorbijgangers dat vandaag de dag nog doen? Vroeger wel. Vrouwen sloegen bij het passeren van een kruis vaak een kruisteken, mannen namen even hun pet of hoed af. Dat is er nu niet meer bij. Maar gelukkig zijn steeds meer mensen de waarde van dit soort kleine monumentjes-van-geloof in gaan zien, is het niet per se vanwege dat geloof, dan toch vanwege hun plaats in het gezamenlijke erfgoed. Wegkruisen krijgen dan misschien niet vaak een groet, maar in ieder geval aandacht.
