Wegkruis 7: Oude Akerstraat - put
Wegkruisen
Details | |
Locatie | Oude Akerstraat |
| Breedtegraad | 50.84756° N |
| Lengtegraad | 5.76388° E |
| Opschrift | - |
| LB-nummer | LB019752 |
In veel dorpen in het Zuid-Limburgse Heuvelland was aan het begin van de 20ste eeuw de openbare drinkwatervoorziening nog beperkt tot één centraal ‘tappunt’. In de dorpskom van Bemelen was dat de waterput bij de kerk, die waarschijnlijk uit het midden van de 19de eeuw dateert. Voor wie niet in de dorpskern woonde, was het behelpen. Of ver lopen. Sint-Antoniusbank moest bijvoorbeeld tot 1905 wachten op een eigen waterput.
De waterput in het hart van het dorp had meer functies dan enkel het leveren van drinkwater, en natuurlijk als ontmoetingspunt voor het uitwisselen van de laatste roddels. Oude foto’s leren dat de put bij de kerk ook voorzien was van een gemeentelijk mededelingenbord, een brievenbus en…. een kruisje. In dit geval een simpel houten kruisje, bevestigd boven het draaiwiel. Misschien om de waterhalende dorpsbewoners eraan te herinneren dat de Heer overal aanwezig is en alles ziet en hoort. Maar ongetwijfeld ook om de bescherming ‘van boven’ te vragen voor de kwaliteit van het putwater. Geen overbodige voorzorgsmaatregel, want al vrij snel in de vorige eeuw werd duidelijk dat het met die kwaliteit niet al te best gesteld was. Er werd nauwelijks aandacht besteed aan hygiëne, ongedierte had vaak vrij toegang tot de put, en zelfs als er enkele tientallen meters verderop een begraafplaats lag - zoals in Bemelen - werd dat niet als risico gezien. Gevolg: vervuiling en ziekte. Met name cholera, voor een groot deel het gevolg van het gebruik van verontreinigd (grond)water, greep regelmatig woest om zich heen, en eiste duizenden slachtoffers.
Uiteindelijk werden de meeste waterputten gesloten, en vervangen door de waterleiding. Maar het kruisje aan de put in Bemelen is gebleven, ter herinnering aan vroegere tijden, toen het drinken van putwater niet zonder een schietgebedje kon….
