Wegkruis 9: Molenweg - Oude Akerstraat
Wegkruisen
Details | |
Locatie | Molenweg |
| Breedtegraad | 50,847933° N |
| Lengtegraad | 5,766733° E |
| Opschrift | - |
| LB-nummer | LB019750 |
Veruit de meeste ijzeren weg- en veldkruisen in Bemelen zijn van smeedijzer. Slechts enkele zijn van gietijzer. Van die laatste exemplaren staat er een in de dorpskom, tegen de muur van de boerderij op de hoek van de Oude Akerstraat en de Molenweg. Het kruis staat er nog niet zo lang. Het werd begin deze eeuw geplaatst ter vervanging van een ouder, eenvoudiger exemplaar.
Veel gietijzeren wegkruisen zijn hun bestaan begonnen als grafkruis, op een kerkhof dus, en hebben pas later een rol als wegkruis gekregen. Bij de ruiming van oude graven werden dergelijke kruisen vaak overbodig, waarna ze óf op de ‘souvenirmarkt’ en bij het oud ijzer terecht kwamen, of een tweede leven kregen langs de kant van de weg.
De meeste gietijzeren wegkruisen dateren uit de achttiende en negentiende eeuw, toen de productie van gietijzer op zijn hoogtepunt was. Hoewel er ook in Limburg ijzergieterijen waren - in de tweede helft van de achttiende eeuw op z’n minst zes, waarvan ook enkele in Maastricht - is maar van een enkel wegkruis vastgesteld dat het daadwerkelijk in deze provincie gemaakt is. Veruit de meeste gietijzeren wegkruisen in Limburg zijn afkomstig uit Belgische gieterijen (onder meer in Huy en elders in het Waalse industriegebied), uit Noord-Frankrijk (Charleville, Saint Dizier) en in mindere mate uit Duitsland.
De herkomst van wegkruis op de hoek van de Oude Akerstraat en de Molenweg kunnen we vrij precies traceren omdat het ‘gesigneerd’ is met het jaartal 1735 en de naam N. Martin. Nestor Martin was destijds een gerenommeerde ijzergieterij in te Belgische Huy. Het bedrijf bestaat overigens nog steeds, en vervaardigt in plaats van wegkruisen nu vooral gietijzeren hout- en gaskachels, in klassieke en moderne stijl, waarmee het een vooraanstaande plaats heeft verworven in de Europese huisverwarmingssector.
